SENDİKALAŞMA ORANI

SENDİKALAŞMA ORANI

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Temmuz 2019 İşçi Sayıları ve Sendikaların Üye Sayıları verilerine göre Temmuz 2019 itibariyle tüm iş kollarında çalışan toplam kayıtlı 13.764.063 işçiden 1.894.170’i sendika üyesidir. Kayıtlı işçi bakımından sendikalaşma oranı % 13,76’ dır. (2019 yılı başında bu oran % 13,86 idi)

En düşük sendikalaşma oranı % 3,59 ile Konaklama ve Eğlence İşleri işkolundadır. Geçmiş yıllarda en düşük sendikalaşma oranına sahip İnşaat işkolu ise % 4,18 ile 2. en düşük orana sahip işkoludur. İkinci en yüksek işçi ölümleri de bu işkolundadır (436 kişi). (İş Sağlığı ve Güvenliği Meclisinin raporuna göre 2018 yılında toplam 1573 ücretli iş kazalarında yaşamını yitirmiştir.)

Sendikamızın bulunduğu Gemi Yapımı ve Deniz Taşımacılığı, Ardiye ve Antrepoculuk işkolunda sendikalaşma oranı % 8,96 olarak gözlenmektedir. (2019 yılı başında bu oran % 9,71 idi)

Öte yandan bakanlık istatistikleri sadece kayıtlı işçileri dikkate aldığı için belirtilen oranlar gerçek sendikalaşma oranını yansıtmaktan uzaktır. Türkiye İstatistik Kurumu’nun Hanehalkı İşgücü İstatistikleri’ne göre Mart 2019’da kayıt dışı istihdam Tarım Dışı sektörde % 22 genel olarak da % 34,4 olmuştur. Bu oran kayıtlı işçi sayısına uyarlandığında toplam çalışan sayısı 20 milyon civarıdır ve fiili sendikalaşma oranı yaklaşık % 10’dur (TUİK verilerine göre Mayıs 2019 itibariyle çalışan sayısı 28.269.000’ dur)

Ancak sendikalaşma oranları da tek başına sendikal korumadan, toplu sözleşmeden yararlanma kapsamını ifade etmiyor. Yine Temmuz 2019 itibariyle toplam kayıtlı işçi sendikası sayısı 184, %1’ilk toplu sözleşme yetki barajını aşan sendika sayısı ise 56’dir. Dolayısıyla kayıtlı sendikaların yaklaşık % 69’unun toplu sözleşme yetkisi bulunmamaktadır. Bu sendikaların üye sayıları dikkate alındığında sendika üyesi 1.894.170 işçiden yaklaşık 50,000 işçinin hiçbir şekilde toplu sözleşmeye dahil olma olanağının olmadığı anlamına gelmektedir.

Yıllar İtibariyle İmzalanan Toplu İş Sözleşmeleri verilerine göre 2017 yılında Toplu İş Sözleşmesiyle kapsanan işçi sayısı 800.288 olmuştur.  Buna göre 2017 yılsonu itibariyle sendika üyesi işçilerin (1.714.397) sadece % 47’ si toplu sözleşme kapsamına girmişti. Toplam kayıtlı çalışanlar açısından bakıldığında toplu sözleşmeden yararlanma % 5,7 oranında olmuştur.

—————

Sendika üyesi işçilerin konfederasyonlara göre dağılımı:

TÜRK-İŞ (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu)          1.012.277

HAK-İŞ (Hak İşçi Sendikaları Konfederasyonu)                    674.404

DİSK (Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu)   178.691

TÜM-İŞ  (Tüm İşçi Sendikaları Konfederasyonu)                         547

BAĞIMSIZ                                                                     28.251

Yazar hakkında

Zerrin Işık author