TARİHÇE SENDİKAMIZ /TARİHÇE

TARİHÇE

TARİHÇE

Türkiye’de ilk sendikalar 1947 yılında 5018 sayılı yasa ile kurulmuş, denizcilik sektöründe ilk örgütlülük 1951 yılında başlamıştır. Deniz iş kolunda örgütlülüğün bu kadar geç başlamasının nedeni iş kolunun dağınık olması, irili ufaklı gemilerden müteşekkil olup işçilerin toplu olarak bir arada olmamalarından kaynaklanmaktadır.Sendikamızın tarihi ile ilgili bir çalışma başlattığımızda yeterli kaynağa ulaşılamamış olup, genelde gerek sendika içi gerekse iş kolundaki sendikalar arası mücadele- lerin yoğun yaşandığı görülmüştür.Biz de olabildiğince ulaşabildiğimiz kaynaklar aracılığıyla yorumsuz,mümkün olduğu kadar objektif kriterlereuyarak günümüze ve geleceğe ışık tutmak amacı ile sendikamızın tarihçesini eksiği ile fazlası ile yazmaya çalıştık.

TDS'NİN TARİHÇESİ

Denizcilerin Deniz iş kolundaki ilk Sendikal Örgütlülüğü 1951 yılında Türkiye Gemiadamları Sendikası’ nın kurulması ile başlamıştır. İş Kolu esasına göre kurulan bu sendika, tüm denizcileri kendi bünyesine toplamıştır. Kurucu Başkanı Abdurrahman BENLİOĞLU’ dur. İlk Genel Kurulu’nda Hayri İSEN başkanlığa seçilmiştir. Başkan Hayri İSEN bir suçtan dolayı tutuklanınca o dönemde sendikada katiplik görevi yapan Rüştü GÜNERİ sendikanın genel başkanlığına getirilmiştir. Bu dönemde örgütlenmeye önem verilmiş, sendikanın üye sayısında ciddi oranda artışlar olmuştur. Ancak Başkan GÜNERİ’nin sendikanın İcra Kurulları’na kendine yakın isimleri getirmesi eleştirilerin yoğunlaşmasına neden olmuştur.(Liman işçileri getirilmiştir).Nitekim muhalefet hareketleri ve iç çekişmeler bu dönemde görülmeye başlamıştır. Nihayet sendikanın ilk genel kurulunda kendisine söz hakkı verilmeyen Şehir Hatları baş makinistlerinden Tahsin CENGİZ sendikadan ayrılarak 11 Şubat 1953 tarihinde İstanbul Denizciler Sendikası’nı kurmuştur. Şehir Hatları çalışanlarının önemli bir bölümünü üye yaparak bünyesinde toparlamayı başarmıştır. Ancak zamanla sendikadaki sendika içi mücadele, başkanlık yarışı sendikayı zayıflatmış sert ve tartışmalı geçen genel kurulda Başkan Tahsin CENGİZ kalp krizi sonucunda vefat etmiştir. Zamanla sürekli kan kaybeden İstanbul Denizciler Sendikası 1961 yılında feshedilmiştir.

20 Ağustos 1956 tarihinde Feridun Şakir ÖĞÜNÇ tarafından meslek esasına dayalı Türk Deniz Ticaret Filosu Gemi Zabitanı Sendikası kurulmuştur. Bu sendika gemi kaptan ve zabitanlarını hemen hemen tamamına yakınını bünyesine toplamıştır. Ancak bu sendika da iç çekişmeler yüzünden (Denizcilik Meslek Yüksek Okulu mezunları ve diğer kaptanlar arasındaki çekişmeler) fesholmuştur.1957 yılında yine Feridun Şakir ÖĞÜNÇ tarafından iş kolu düzeyinde Türkiye Denizciler Sendikası kurulmuştur. Yaklaşık 5000 üyeyi kendi bünyesine toplamıştır.(İş kolundaki diğer sendikalardan ayrılmalar sonucu).O dönemlerde Gemiadamları Sendikası Başkanı olan Rüştü GÜNERİ 1957 yılında ki genel seçimlerde Demokrat Parti’den İstanbul Milletvekili seçilmiştir. Hem Sendika Genel Başkanlığı hem de milletvekili görevini birlikte sürdürmüştür. Bir süre sonra Gemiadamları Sendika Başkanlığı’na Hasan ÇAKMAK getirilmiştir.

O dönemdeki Deniz İş Kolu’ndaki sendikalar

  • Türkiye Gemiadamları Sendikası,
  • Türkiye Denizciler Sendikası (Şehir Hatları Şubesi, Liman İşletmesi Şubesi, Gemi Kurtama Şube ve İzmir Şubesi),
  • İstanbul Denizciler Sendikası (Başkanı Alaaddin KALENDER)
  • Türk Deniz Ticaret Filosu Gemi Zabitanları Sendikası (Başkan Cemil ARIKSAN)